Encyklopedia >> słownik

Chronograf - zegarek posiadający dodatkową funkcję pomiaru czasu w postaci stopera.

Dekiel - tylna część obudowy zegarka, wykonana najczęściej z tego samego materiału, co koperta; czasami wykonana ze szkła, dzięki czemu można obserwować pracę mechanizmu.

Funkcja GMT (Greenwitch Mean Time) - wskazanie czasu drugiej strefy czasowej.

Kaliber - typ mechanizmu oznaczony cyframi i literami, które określają wymiar, kształt i układ poszczególnych części mechanizmu, czyli zespół cech odróżniających jeden mechanizm od drugiego.

Komplikacje - dodatkowe w stosunku do pomiaru czasu rzeczywistego, funkcje stosowane w zegarkach mechanicznych. Zaliczamy do nich miedzy innymi: fazy księżyca, wieczny kalendarz, wskaźnik rezerwy chodu, stoper oraz inne.

Koperta - obudowa zegarka, której głównym zadaniem jest ochrona mechanizmu przed uszkodzeniem oraz negatywnym wpływem czynników zewnętrznych. Ma również znaczenie dekoracyjne.

Koronka - główka naciągowa osadzona na końcu wałka naciągowego, zwykle po prawej stronie koperty. Służy do nakręcania zegarka i ustawiania wskazówek.

Limitacja - linia zegarków wyprodukowana w ściśle określonej ilości, przeważnie od 20 do 1000 egzemplarzy. Limitacje mają wartość kolekcjonerską.

Łożysko - element lub zespół mechanizmu służący do podtrzymywania obracających się osi i wałków.

Mechanizm - wnętrze zegarka, dzięki któremu odmierzany jest czas. Rodzaje mechanizmów: kwarcowy, mechaniczny, automatyczny, zasilany baterią słoneczną, o napędzie "hybrydowym".

Naciąg - urządzenie służące do pobierania z zewnątrz i gromadzenia energii potrzebnej do napędu mechanizmu zegarkowego ; w zależności od zastosowanej metody są stosowane różne naciągi i ich urządzenia konstrukcyjne.

Paleta - część kotwicy współpracująca bezpośrednio z zębami koła wychwytowego.

Ramka (luneta, ang. bezel) - część koperty przytrzymująca szkiełko.

Repetier - zegarek, który po każdorazowym naciśnięciu przycisku wydzwania godziny, kwadranse i minuty.

Retrograde - funkcja wskazania czasu, za pomocą wskazówki poruszającej się po tarczy będącej częścią okręgu. Wskazówka wędruje do końca skali po czym automatycznie wraca na początek.

Rezerwa chodu - komunikat na tarczy zegarowej w postaci tarczy lub okienka, podany w liczbie godzin lub dni, który umożliwia określenie czasu pracy zegarka po maksymalnym naciągnięciu sprężyny.

Skeleton watch - zegarek, którego tarcza oraz płyta główna skonstruowane są w ten sposób aby umożliwić obserwowanie pracy mechanizmu. Tarcza jest zwykle przezroczysta natomiast płyta główna ażurowa.

Stoper (sekundomierz) - przyrząd do mierzenia krótkich odstępów czasu; w przeciwieństwie do zegara, który mierzy i wskazuje czas w sposób ciągły, stoper działa tylko podczas pomiaru.

Swiss Made - znak jakości, którego używanie jest zarezerwowane dla zegarków, których przynajmniej 50% elementów wyprodukowano w Szwajcarii, ponadto zegarek musi być zmontowany, wykończony i sprawdzony w Szwajcarii.

Szlif - charakterystyczne ślady na powierzchni poszczególnych elementów zegarka uzyskiwane za pomocą szlifowania ręcznego za pomocą papieru ściernego lub maszynowo za pomocą ściernicy.

Tachometr (prędkościomierz) - przyrząd służący do określania średniej prędkości w czasie jazdy.

Tarcza - powierzchnia, na której znajdują się elementy służące do wskazywania czasu takie jak wskazówki, cyfry, indeksy.

Tourbillon (franc. „trąba powietrzna") - urządzenie mające na celu zwiększenie precyzji chodu zegarka, poprzez niwelowanie wpływu grawitacji na mechanizm balansu. W zależności od stopnia komplikacji urządzenia, tourbillon dokonuje pełnego obrotu w ciągu 60 sekund, wokół własnej, lub więcej niż jednej osi. Mechanizm ten stosowany jest w drogich i luksusowych zegarkach. Często tourbillon pełni jednocześnie rolę wskazówki sekundowej, dlatego jest wyeksponowany dla podkreślenia wyposażenia zegarka w to prestiżowe urządzenie.

Wahnik - element mechanizmu występujący w zegarkach automatycznych, służący do naciągania sprężyny napędowej.

Wieczny kalendarz (perpetual calendar) - mechaniczne urządzenie kalendarzowe zegarka, które nie wymaga przestawiania daty w miesiącach, które mają mniej niż 31 dni, a także w lutym, który ma 28 dni lub w roku przestępnym, gdy ma 29 dni – przestawienie daty następuje automatycznie.